Khoảng Cách Giữa Các Giàn Giáo Chống Sàn Bao Nhiêu? Cách Bố Trí Đúng Kỹ Thuật

Trong thi công bê tông cốt thép, khoảng cách giữa các giàn giáo chống sàn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu tải của hệ cốp pha, độ ổn định của sàn trong quá trình đổ bê tông và mức độ an toàn trên công trường.

Nếu bố trí giàn giáo quá thưa, hệ chống có thể bị võng, mất ổn định hoặc quá tải cục bộ. Ngược lại, bố trí quá dày tuy tăng số lượng điểm chống nhưng lại làm tăng chi phí vật tư, nhân công và thời gian lắp dựng.

Vậy khoảng cách giàn giáo chống sàn bao nhiêu là hợp lý? Có phải cứ đặt cách nhau 1 m là được? Bài viết dưới đây sẽ giúp nhà thầu và đội thi công hiểu rõ cách xác định khoảng cách phù hợp.

Khoảng cách giữa các giàn giáo chống sàn bao nhiêu?

Không có một khoảng cách duy nhất áp dụng cho tất cả công trình.

Trong thực tế thi công sàn bê tông cốt thép dân dụng bằng hệ chống truyền thống, khoảng cách bố trí điểm chống hoặc khung chống thường được xem xét sơ bộ trong khoảng 0,8–1,2 m, tùy theo:

• Chiều dày sàn bê tông;
• Chiều cao tầng;
• Loại giàn giáo hoặc cây chống;
• Khả năng chịu tải của thiết bị;
• Khoảng cách xà gồ chính và xà gồ phụ;
• Loại ván cốp pha;
• Tải trọng bê tông tươi;
• Tải trọng người và thiết bị thi công;
• Khu vực dầm, ban công hoặc vị trí có tải trọng tập trung;
• Hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất hệ cốp pha – giàn giáo.

Mốc 0,8–1,2 m chỉ nên được sử dụng để tham khảo khi lập phương án sơ bộ, không phải tiêu chuẩn thiết kế bắt buộc.

TCVN 13662:2023 về yêu cầu an toàn đối với giàn giáo nhấn mạnh hệ giàn giáo phải được thiết kế, lắp đặt, nghiệm thu, sử dụng và bảo dưỡng phù hợp với thông số kỹ thuật và mục đích sử dụng. Vì vậy, đối với công trình thực tế, khoảng cách cuối cùng phải căn cứ vào phương án thiết kế hệ chống và khả năng chịu tải của thiết bị.

Bảng khoảng cách giàn giáo chống sàn tham khảo

Đối với các công trình dân dụng sử dụng hệ chống sàn truyền thống, nhà thầu có thể tham khảo sơ bộ như sau:

Kết cấu sàn	Khoảng cách tham khảo
Sàn bê tông tương đối mỏng, tải trọng nhỏ	khoảng 1,0–1,2 m
Sàn bê tông thông thường	khoảng 0,9–1,1 m
Sàn dày hoặc tải trọng thi công lớn	khoảng 0,8–1,0 m
Khu vực dưới dầm	Cần bố trí chống theo thiết kế riêng
Khu vực tải trọng tập trung	Tăng mật độ điểm chống
Hệ cốp pha, giàn giáo chuyên dụng	Theo bảng tải và hướng dẫn của nhà sản xuất

Lưu ý: Bảng trên chỉ mang tính chất tham khảo để hình dung nguyên tắc bố trí. Không nên lấy trực tiếp các khoảng cách này để thi công khi chưa kiểm tra tải trọng và hệ thiết bị thực tế.

Thực tế, các hệ cốp pha chuyên dụng có thể có khoảng cách chống rất khác nhau. Chẳng hạn, Doka sử dụng bảng tính và thông số riêng để xác định khoảng cách dầm và cột chống của hệ Dokaflex; một số hệ sàn chuyên dụng khác của hãng có thể sử dụng lưới chống lớn hơn đáng kể nhờ cấu tạo và khả năng chịu lực được thiết kế đồng bộ. Điều này cho thấy không thể quy định một khoảng cách chung cho mọi loại giàn giáo chống sàn.

Vì sao khoảng cách giàn giáo chống sàn rất quan trọng?

Khi đổ bê tông, toàn bộ tải trọng của bê tông tươi, cốt thép, cốp pha, người lao động và thiết bị thi công được truyền xuống hệ thống xà gồ và giàn giáo chống phía dưới.

Có thể hình dung đường truyền tải như sau:

Bê tông sàn → ván cốp pha → xà gồ phụ → xà gồ chính → giàn giáo/cây chống → nền chịu lực.

Như vậy, khoảng cách giữa các điểm chống càng lớn thì diện tích sàn mà mỗi điểm chống phải chịu càng lớn.

Ví dụ, nếu bố trí lưới chống:

1,0 × 1,0 m

thì về nguyên tắc một vị trí chống chịu tải từ một vùng sàn nhỏ hơn so với khi bố trí:

1,5 × 1,5 m.

Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào tải trọng của cột chống. Khả năng chịu lực của ván cốp pha, xà gồ, đầu chống, liên kết và hệ giằng cũng phải được kiểm tra.

Đây là lý do vì sao việc chỉ hỏi:

“Cây chống chịu được bao nhiêu tấn?”

là chưa đủ để quyết định khoảng cách chống sàn.

Những yếu tố quyết định khoảng cách giàn giáo chống sàn

1. Chiều dày của sàn bê tông

Sàn càng dày thì khối lượng bê tông trên mỗi mét vuông càng lớn.

Bê tông thông thường có khối lượng thể tích khoảng 2.400–2.500 kg/m³. Vì vậy, chỉ riêng bê tông tươi đã tạo ra tải trọng đáng kể lên hệ cốp pha.

Ví dụ về khối lượng bê tông trên 1 m² sàn:

• Sàn dày 100 mm: khoảng 240–250 kg/m²;
• Sàn dày 120 mm: khoảng 288–300 kg/m²;
• Sàn dày 150 mm: khoảng 360–375 kg/m²;
• Sàn dày 200 mm: khoảng 480–500 kg/m².

Đây mới chỉ là khối lượng bê tông, chưa tính cốt thép, cốp pha, công nhân và thiết bị trong quá trình thi công.

Do đó, sàn càng dày thì phương án hệ chống càng cần được kiểm tra kỹ.

2. Loại giàn giáo chống sàn

Hiện nay có nhiều loại thiết bị được sử dụng để chống sàn như:

• Giàn giáo khung;
• Giàn giáo nêm;
• Giàn giáo Ringlock;
• Cây chống tăng;
• Hệ chống tổ hợp;
• Hệ cốp pha sàn chuyên dụng.

Mỗi hệ có cấu tạo, kích thước module và khả năng chịu tải khác nhau.

Ví dụ, giàn giáo nêm thường được lắp thành các ô liên kết tương đối đồng bộ, trong khi cây chống tăng có thể bố trí linh hoạt hơn. Các hệ cốp pha công nghiệp lại có sơ đồ xà gồ và khoảng cách chống riêng do nhà sản xuất tính toán.

Vì vậy:

Khoảng cách phù hợp với giàn giáo nêm chưa chắc phù hợp với cây chống tăng hoặc hệ giàn giáo khung.

3. Khả năng chịu tải của cây chống và giàn giáo

Hai cây chống có hình thức tương tự nhau nhưng khả năng chịu tải thực tế có thể rất khác nhau do:

• Đường kính ống thép;
• Chiều dày thành ống;
• Loại thép;
• Chiều dài làm việc;
• Mức độ kéo dài của cây chống;
• Chất lượng mối hàn;
• Tình trạng cong, móp hoặc gỉ sét;
• Cơ cấu ren và khóa;
• Điều kiện liên kết hai đầu;
• Phương án giằng ngang và giằng chéo.

Đặc biệt, cây chống càng kéo dài thì khả năng mất ổn định càng phải được chú ý.

Do đó nhà thầu không nên nhìn vào kích thước bên ngoài để tự suy đoán khả năng chịu tải.

4. Khoảng cách xà gồ chính và xà gồ phụ

Khoảng cách giàn giáo chống sàn không thể tách rời khỏi hệ xà gồ.

Một hệ cốp pha sàn thường gồm:

Ván phủ phim → xà gồ phụ → xà gồ chính → đầu chống → giàn giáo/cây chống.

Nếu khoảng cách xà gồ phụ quá lớn, ván phủ phim có thể võng trước khi tải trọng truyền xuống cây chống.

Nếu khoảng cách xà gồ chính quá lớn, xà gồ có thể bị võng hoặc quá tải.

Như vậy, dù số lượng cây chống nhiều nhưng bố trí xà gồ không đúng thì hệ cốp pha vẫn có nguy cơ mất an toàn.

5. Chiều cao tầng

Chiều cao chống càng lớn thì vấn đề ổn định của hệ chống càng quan trọng.

Đối với tầng cao hoặc không gian thông tầng, nhà thầu cần đặc biệt chú ý:

• Giằng ngang;
• Giằng chéo;
• Liên kết giữa các khung;
• Độ thẳng đứng của hệ chống;
• Khả năng chịu lực của chân đế;
• Nền đặt giàn giáo;
• Liên kết với kết cấu ổn định khi cần thiết.

Không nên chỉ giảm khoảng cách chống mà bỏ qua việc gia cường hệ giằng.

Khoảng cách giàn giáo dưới dầm có giống dưới sàn không?

Không nên áp dụng máy móc cùng một khoảng cách.

Dầm bê tông thường có tải trọng trên một đơn vị chiều dài lớn hơn khu vực bản sàn.

Ví dụ, một dầm có tiết diện lớn sẽ chứa lượng bê tông nhiều hơn đáng kể so với bản sàn mỏng nằm bên cạnh. Vì vậy, khu vực dưới dầm thường phải có:

• Hệ chống riêng;
• Xà gồ đáy dầm;
• Cây chống hoặc khung chống bổ sung;
• Khoảng cách chống được tính toán phù hợp với tiết diện dầm.

Đặc biệt với:

• Dầm chuyển;
• Dầm lớn;
• Ban công;
• Mái đua;
• Sàn có thiết bị nặng;
• Khu vực tập kết vật liệu;

nhà thầu không nên sử dụng khoảng cách chống thông thường của bản sàn.

Khoảng cách giàn giáo nêm chống sàn bao nhiêu?

Giàn giáo nêm là một trong những hệ chống sàn được sử dụng phổ biến vì khả năng lắp ghép nhanh và tạo thành hệ không gian tương đối ổn định.

Khoảng cách của giàn giáo nêm phụ thuộc trước hết vào module thanh giằng ngang và cấu tạo hệ giàn giáo mà nhà thầu đang sử dụng.

Các kích thước module thường được lựa chọn sao cho phù hợp với:

• Chiều cao tầng;
• Chiều dày sàn;
• Vị trí dầm;
• Hệ xà gồ;
• Tải trọng;
• Kích thước mặt bằng.

Không nên tự ý bỏ thanh giằng hoặc mở rộng khoảng cách vượt quá cấu hình cho phép chỉ để giảm số lượng cây đứng.

Khoảng cách cây chống tăng bao nhiêu là hợp lý?

Đối với cây chống tăng độc lập, khoảng cách bố trí cũng phải được xác định theo tải trọng và hệ xà gồ.

Ở công trình dân dụng thông thường, nhiều đội thi công sử dụng bước chống quanh vùng 0,8–1,2 m như một khoảng tham khảo ban đầu.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng:

1 m không phải là “khoảng cách tiêu chuẩn” có thể áp dụng cho tất cả sàn.

Ví dụ:

• Sàn mỏng và hệ xà gồ khỏe có thể cho phép bước chống lớn hơn;
• Sàn dày cần bước chống nhỏ hơn;
• Dưới dầm cần bổ sung chống;
• Cây chống kéo lên gần hết chiều dài cần kiểm tra khả năng ổn định;
• Sàn cao cần hệ giằng tốt hơn.

Cách tính sơ bộ số lượng giàn giáo chống sàn

Nếu hệ chống được bố trí dạng lưới, nhà thầu có thể ước tính sơ bộ số điểm chống bằng diện tích mà một điểm chống phụ trách.

Giả sử khoảng cách:

a × b

thì diện tích sơ bộ trên một điểm chống là:

A = a × b

Ví dụ bố trí:

1,0 m × 1,0 m

thì một điểm chống tương ứng khoảng:

1 m² sàn.

Với sàn 100 m², về mặt hình học có thể cần khoảng 100 vị trí chống trước khi xét đến:

• Biên sàn;
• Dầm;
• Cột;
• Ô thang;
• Lỗ kỹ thuật;
• Ban công;
• Khu vực cần tăng cường.

Nếu khoảng cách:

1,2 × 1,2 m

thì diện tích lý thuyết trên một điểm chống:

1,44 m².

Số lượng sơ bộ:

100 / 1,44 ≈ 70 điểm chống.

Tuy nhiên đây chỉ là cách bóc khối lượng sơ bộ, không phải phép tính kiểm tra khả năng chịu lực.

Không nên cố tăng khoảng cách để tiết kiệm giàn giáo

Một sai lầm thường gặp tại công trường là cố tình tăng khoảng cách giàn giáo để:

• Giảm số lượng thiết bị;
• Giảm tiền thuê giàn giáo;
• Lắp dựng nhanh hơn;
• Tạo không gian đi lại rộng hơn.

Ví dụ, một phương án thiết kế yêu cầu bước chống tương đối nhỏ nhưng khi thi công lại tự ý bỏ bớt một số vị trí chống.

Việc này có thể làm tăng tải trọng lên:

• Cây chống còn lại;
• Xà gồ;
• Đầu kích;
• Liên kết;
• Ván cốp pha.

Hệ quả có thể xuất hiện dưới dạng:

võng cốp pha → biến dạng sàn → mất ổn định hệ chống → sự cố trong quá trình đổ bê tông.

Chi phí tiết kiệm được từ vài bộ giàn giáo thường không đáng kể so với hậu quả nếu xảy ra sự cố.

7 lỗi thường gặp khi bố trí giàn giáo chống sàn

1. Chống quá thưa

Đây là lỗi dễ nhận thấy nhất. Mỗi cây chống phải chịu phạm vi tải lớn hơn dự kiến.

2. Không tăng cường chống dưới dầm

Dùng cùng một mật độ chống cho cả bản sàn và dầm có thể không phù hợp.

3. Chân giàn giáo đặt trên nền yếu

Dù khoảng cách đúng nhưng nền bị lún thì toàn bộ hệ vẫn có thể mất ổn định.

Cần đặc biệt chú ý khi chống trên:

• Nền đất;
• Nền mới san lấp;
• Gạch;
• Các miếng kê nhỏ, không ổn định.

4. Không có đủ giằng ngang và giằng chéo

Cột chống chịu tải đứng tốt chưa đồng nghĩa với hệ chống ổn định.

Hệ giằng có nhiệm vụ giữ hình dạng không gian và hạn chế chuyển vị ngang.

5. Cây chống bị nghiêng

Tải trọng nên được truyền xuống theo phương làm việc thiết kế của cây chống. Cây chống nghiêng hoặc đầu chống đặt lệch có thể làm điều kiện chịu lực bất lợi hơn.

6. Dùng giàn giáo cong, móp hoặc gỉ nặng

Thiết bị đã biến dạng không nên được đánh giá khả năng chịu lực chỉ bằng quan sát sơ bộ.

7. Tự ý tháo chống sớm

Không nên tháo hệ chống chỉ vì bề mặt bê tông đã cứng.

Thời điểm tháo cốp pha và hệ chống phải căn cứ vào khả năng chịu lực của kết cấu, yêu cầu thiết kế và biện pháp thi công.

Cách bố trí giàn giáo chống sàn an toàn

Trước khi lắp dựng, nhà thầu nên thực hiện theo trình tự:

Bước 1: Kiểm tra bản vẽ kết cấu

Xác định:

• Chiều dày sàn;
• Kích thước dầm;
• Cao độ;
• Chiều cao tầng;
• Các vị trí tải trọng đặc biệt.

Bước 2: Xác định hệ cốp pha

Lựa chọn:

• Ván phủ phim;
• Xà gồ chính;
• Xà gồ phụ;
• Giàn giáo nêm;
• Giàn giáo khung;
• Cây chống tăng;
• Hoặc hệ cốp pha chuyên dụng.

Bước 3: Xác định tải trọng

Phải xét không chỉ bê tông mà cả:

• Cốt thép;
• Cốp pha;
• Người thi công;
• Thiết bị;
• Vật liệu;
• Tác động trong quá trình đổ bê tông.

Bước 4: Kiểm tra khả năng chịu lực của hệ chống

Không chỉ kiểm tra cây chống mà phải xét toàn bộ chuỗi truyền tải.

Bước 5: Bố trí hệ giằng

Giằng ngang và giằng chéo giúp hệ chống ổn định theo phương ngang.

Bước 6: Kiểm tra nền đặt giàn giáo

Nền phải đủ khả năng chịu tải và không bị lún cục bộ.

Bước 7: Nghiệm thu trước khi đổ bê tông

Kiểm tra lại:

• Khoảng cách;
• Cao độ;
• Độ thẳng đứng;
• Mối nối;
• Khóa;
• Kích tăng;
• Xà gồ;
• Ván cốp pha;
• Hệ giằng;
• Chân đế.

Bộ Xây dựng hiện viện dẫn QCVN 18:2021/BXD và TCVN 13662:2023 trong các yêu cầu liên quan đến an toàn của hệ giàn giáo, đà giáo và cột chống chịu lực trong thi công xây dựng.

Giàn giáo chống sàn cần những thiết bị gì?

Một hệ chống sàn hoàn chỉnh có thể sử dụng nhiều thiết bị và phụ kiện như:

• Giàn giáo khung;
• Giàn giáo nêm;
• Cây chống tăng;
• Kích tăng U;
• Kích tăng bằng;
• Xà gồ;
• Ván phủ phim;
• Thanh giằng;
• Chéo giàn giáo;
• Mâm thao tác;
• Cùm giàn giáo;
• Chân đế và các phụ kiện liên kết.

Việc lựa chọn đồng bộ thiết bị giúp hệ chống dễ lắp dựng, kiểm soát cao độ tốt hơn và hạn chế các điểm yếu phát sinh do sử dụng phụ kiện không tương thích.

Nên dùng giàn giáo nêm hay cây chống tăng để chống sàn?

Không có phương án nào tốt cho mọi công trình.

Cây chống tăng có ưu điểm linh hoạt, dễ điều chỉnh và phù hợp với nhiều công trình dân dụng quy mô nhỏ.

Giàn giáo nêm thuận lợi khi cần tạo hệ chống có tính module trên diện tích sàn lớn và có thể liên kết thành hệ không gian.

Với công trình lớn, nhà thầu nên đánh giá đồng thời:

• Chi phí thiết bị;
• Tốc độ lắp dựng;
• Số lần luân chuyển;
• Khả năng chịu tải;
• Chiều cao tầng;
• Mặt bằng;
• Mức độ an toàn;
• Nhân công thi công.

Từ đó mới lựa chọn hệ chống phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về khoảng cách giàn giáo chống sàn

Khoảng cách giàn giáo chống sàn 1 m có đúng không?

1 m là một bước chống thường được gặp trong một số phương án thi công, nhưng không phải quy định cố định cho mọi sàn.

Cần kiểm tra chiều dày sàn, dầm, xà gồ, loại giàn giáo và tải trọng trước khi quyết định.

Có thể bố trí giàn giáo cách nhau 1,5 m không?

Không nên kết luận chỉ dựa trên con số 1,5 m.

Một số hệ cốp pha chuyên dụng được thiết kế để làm việc với lưới chống lớn, nhưng hệ chống truyền thống chưa được tính toán thì không nên tự ý tăng khoảng cách.

Các nhà sản xuất hệ cốp pha chuyên nghiệp cũng sử dụng bảng tải hoặc công cụ tính để xác định khoảng cách dầm và cây chống phù hợp với từng cấu hình, thay vì dùng một khoảng cách duy nhất.

Sàn càng dày có phải đặt giàn giáo càng sát không?

Thông thường tải trọng bê tông tăng theo chiều dày sàn, vì vậy hệ chống phải được kiểm tra lại và trong nhiều trường hợp cần tăng khả năng chịu tải hoặc giảm bước chống.

Tuy nhiên, giảm khoảng cách không phải giải pháp duy nhất. Nhà thầu còn có thể phải thay đổi xà gồ, hệ chống hoặc phương án giằng.

Khoảng cách cây chống dưới dầm bao nhiêu?

Không nên lấy khoảng cách dưới bản sàn áp dụng trực tiếp cho dầm. Dầm cần được kiểm tra theo kích thước tiết diện, tải trọng và cấu tạo hệ cốp pha đáy dầm.

Có cần tính toán giàn giáo trước khi đổ sàn không?

Có. Đặc biệt với sàn lớn, sàn dày, tầng cao, dầm lớn hoặc hệ chống phức tạp, phương án chống đỡ cần được thiết kế và kiểm tra trước khi thi công.

Kết luận

Vậy khoảng cách giữa các giàn giáo chống sàn bao nhiêu?

Đối với hệ chống truyền thống trong các công trình dân dụng, nhà thầu có thể gặp các bước chống sơ bộ khoảng 0,8–1,2 m. Tuy nhiên, đây chỉ là khoảng tham khảo thực hành, không phải con số cố định áp dụng cho mọi công trình.

Khoảng cách chính xác phải được xác định dựa trên:

chiều dày sàn + kích thước dầm + tải trọng thi công + loại cốp pha + xà gồ + khả năng chịu tải của giàn giáo/cây chống + chiều cao chống + hệ giằng + điều kiện nền.

Nguyên tắc quan trọng nhất là:

Không nên cố tăng khoảng cách giàn giáo chỉ để giảm số lượng thiết bị. Hệ chống phải được bố trí theo thiết kế, bảng tải và hướng dẫn kỹ thuật của hệ thiết bị đang sử dụng.

Một hệ giàn giáo chống sàn được bố trí hợp lý không chỉ giúp bảo đảm an toàn mà còn hạn chế võng cốp pha, cải thiện chất lượng bề mặt bê tông và giúp nhà thầu tối ưu lượng thiết bị sử dụng.

Xem thêm: https://thietbixaydungsg.com